"วัดมหัตถมงคลาราม" หรือ "วัดหาดใหญ่ใน" ตั้งอยู่เลขที่ 134 บ้านหาดใหญ่ใน ถนนเพชรเกษม อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
วัด หาดใหญ่ใน แต่แรกเริ่มสร้างเป็นวัดนั้น นายทองและนางฉิ้น ใจ เย็น สามีภรรยา ได้บริจาคที่ดิน 1 ไร่ พร้อมอาคารที่อยู่อาศัยสำหรับพระสงฆ์ ซึ่งอพยพหลบภัยมหาสงครามเอเชียบูรพา นำโดยพระมหาคลิ้ง อตฺถจาโร หรือพระครูวิจิตรพรหมวิหาร
ต่อมา นายจินต์ รักการดี นายอำเภอหาดใหญ่ (สมัยนั้น) พร้อมประชาชนได้มีจิตศรัทธาบริจาคซื้อที่ดินเพิ่มเติมและสร้างวัด ในวันที่ 10 มิถุนายน 2490
กระทรวงศึกษาธิการประกาศตั้งเป็นวัด เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2490 ให้มีนามว่า "วัดหาดใหญ่ใน" และได้เปลี่ยนนามใหม่
วัด หาดใหญ่ใน ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2498 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร เกี่ยวกับการศึกษาได้เปิดสอนพระปริยัติธรรมตั้งแต่ปี พ.ศ. 2488 ขณะที่เป็นที่พักสงฆ์เป็นต้นมามีนักเรียนบาลีและนักธรรมแต่ละปีกว่า 15 รูปขึ้นไป นอกจากนี้ ยังจัดให้มีห้องสมุดและโรงเรียนประถม ซึ่งเกิดขึ้นในที่วัด
ในวัดหาดใหญ่ในมีอุโบสถ กว้าง 15 เมตร ยาว 32 เมตร สร้างในปี 2522 สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กอย่างดี ตามแบบของกรมศิลปากร
ส่วน ศาลาการเปรียญ กว้าง 25 เมตร ยาว 42 เมตร สร้างในปี 2499 โครงสร้างเสาคอนกรีต เครื่องบนเป็นไม้เนื้อแข็ง หอพักอาคันตุกะกว้าง 15 เมตร ยาว 42 เมตร สร้างในปีเดียวกับอุโบสถ กุฏิสงฆ์มีจำนวน 30 หลัง ส่วนฌาปนสถานตรีมุข โกดังสร้างเป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก และวิหารพระพุทธไสยาสน์
สำหรับปูชนียวัตถุสำคัญ มีพระ พุทธไสยาสน์ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานนามว่า "พระพุทธมหัตถมงคล" สร้างในปี 2515-2520
"พระพุทธมหัตถมงคล" เป็นพระนอนใหญ่เป็นอันดับสามของโลก ประดิษฐาน ณ วัดมหัตถมงคลาราม หรือวัดหาดใหญ่ใน อ.หาด ใหญ่ จ.สงขลา
พระพุทธรูปดังกล่าวมีขนาด ยาว 35 เมตร สูง 15 เมตร กว้าง 10 เมตร
วันที่ 2 กันยายน 2519 เวลา 18.30 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระ บรมราชินีนาถ พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ฯ เสด็จฯทรงประกอบพิธียกพระเกตุมาลาพระพุทธไส ยาสน์ พร้อมทรงลงพระปรมาภิไธยและพระนามา ภิไธยบนแผ่นหินอ่อน
วันที่ 30 มีนาคม 2520 สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (วาสน์ วาสโน) เสด็จมาในพิธีประดิษฐานพระปรมาภิ ไธย และพระนามาภิไธย พระเขนยพระพุทธไส ยาสน์
วันที่ 4 สิงหาคม 2520 สมเด็จพระบรมโอรสาธิ ราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จฯ มาในพิธีวางศิลาฤกษ์วิหารพระพุทธไสยาสน์ กระทั่งการก่อสร้างแล้วเสร็จในสิ้นปีเดียวกัน
ด้วยประวัติความเป็นมา ที่ยาวนาน และความงดงามของพระ พุทธมหัตถมงคล ส่งผลให้ประชา ชนทั่วทุกสารทิศหลั่งไหลมากราบไหว้กันอย่างไม่ขาดสาย ข้อมูลจากหนังสือพิมพ์ข่าวสด คุณ อนงค์ วงศ์ช่วย ผู้เรียบเรียง













